21 Eylül 2022

Gazoz

Gazoz

Havalar artık ısınmışken kahve yerine bugün gazoz molası vermek istedik.

Gazoz, Fransızca gaseuse / gazeux (karbonatlı / gazlı) sözcüklerinden türetilmiş ve 1890’ların başında hayatımıza girmiş.

Osmanlı döneminde evlerde yapılan serinletici şuruplar ve şerbetlerin yerini alan gazoz, 1900’lerin başına dek ithal edilmiş. 1890’da İstanbul’da ilk gazoz fabrikası kurulsa da çalışmalar biraz zaman almış. Fabrika, Beyoğlu’nda Niğdeli Rum iş insanı Alexandr Mısırlıoğlu, Ligor Bazlamacıoğlu ile Leon Şor tarafından kurulmuş. Mısırlıoğlu bu süreçte Fransa’ya gitmiş ve gazoz yapımına ilişkin bilgileri öğrenip makinelerini satın alarak İstanbul’a getirmiş. Osmanlı İstanbul’unda ilk gazoz üretimi de Mısırlıoğlu markası ile 1908’de yapılmış. Bu markayı daha sonra diğer gazoz markaları takip etmiş.

Hasan Bey ve Hürriyet gazozları 1908’de; Neptün 1917’de Beyaz Ruslar tarafından, Cumhuriyet Gazozları ise 1923’te üretilmiş. Cincibir, Ankara, Elvan, Olimpos, Şirin Ada ise bu sürecin devamında piyasaya çıkan diğer gazozlar olmuş.

1938’de İstanbul Ticaret Yıllığı’nda dört gazoz fabrikasının ismi yer almış: Sirkeci’deki Olympos (Bazlamacıoğlu), Feriköy’deki Bomonti, Büyükdere’deki Kocataş ve Demirkapı’daki Yalova gazoz fabrikaları.

Gazozlar şişeyle, sifon olarak bilinen tezgâhlarda ve buz dolu seyyar el arabalarında satılırdı. Gösteriler öncesinde çocukların, “otuz iki dişe trampet / keman çaldıran gazozlar” diye bağırarak gazoz sattığı Burhan Arpad‘ın Şehzadebaşı’ndaki yazlık bahçeleri anlattığı 1951 tarihli yazı, güzel ve iç ısıtan bir referans.

1950’lerde Beyoğlu, gazoz cenneti olarak kabul edilirmiş. Beyoğlu’ndan Anadolu’ya yayılan ve her şehrin kendine özgü tatlarıyla ünlenen gazozları 1960’larda bine yakın yerel marka ile parlak bir dönem yaşamış.

1980 sonrası küresel içecek markalarının hakimiyet kurmasıyla gazoz üreticileri de rekabet güçlerini kaybetmiş ve birbiri ardına maalesef hızla silinip gitmişler.

Yaz sıcağında, eğlenceli anlarınızda keyifle tüketmenizi dileyerek yazımızı bitirelim.

Son Yazılar

16 ÜLKENİN ÇOCUKLARI 23 NİSAN’DA İBB’NİN KONUĞU OLARAK İSTANBUL’DA!

16 ÜLKENİN ÇOCUKLARI 23 NİSAN’DA İBB’NİN KONUĞU OLARAK İSTANBUL’DA!

Uluslararası 23 Nisan Çocuk Festivali, 19-25 Nisan Tarihlerinde Gerçekleşecek.

08 Nisan 2024

DEVAMINI OKU
İSTANBUL YENİ BİR FESTİVAL KAZANIYOR: ULUSLARARASI İSTANBUL DANS GÜNLERİ, DÜNYA DANS GÜNÜ KAPSAMINDA 22-30 NİSAN’DA!

İSTANBUL YENİ BİR FESTİVAL KAZANIYOR: ULUSLARARASI İSTANBUL DANS GÜNLERİ, DÜNYA DANS GÜNÜ KAPSAMINDA 22-30 NİSAN’DA!

İstanbul, 29 Nisan Dünya Dans Günü’nü yepyeni bir festivalle kutlamaya hazırlanıyor! İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Dairesi Başkanlığı (İBB Kültür) tarafından, projeSahne işbirliğiyle 22-30 Nisan 2024 tarihleri arasında bu yıl ilk kez düzenlenen Uluslararası İstanbul Dans Günleri, dünya çapında dansçıların gösterilerini şehrin farklı mekânlarında İstanbullularla buluşturacak.

06 Nisan 2024

DEVAMINI OKU
NİSAN’DA, BEYOĞLU SİNEMASI’NDA!

NİSAN’DA, BEYOĞLU SİNEMASI’NDA!

Beyoğlu Sineması, özel seçki ve içeriklerle İstanbullu sinemaseverlerin uğrak noktası olmaya devam ediyor.

02 Nisan 2024

DEVAMINI OKU
Kültür Hakkı Kent Hakkı

Kültür Hakkı Kent Hakkı

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Ekrem İmamoğlu tarafından da açıklanan, Kültür Hakkı Kent Hakkı başlığıyla, ortak akla önem vererek şekillendirdiğimiz 5 senelik kültür ve sanat strateji belgemize buradan ulaşabilirsiniz.

27 Mart 2024

DEVAMINI OKU
İstanbul Tiyatro Haritası

İstanbul Tiyatro Haritası

İstanbul Tiyatro Haritası, 2024 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Dairesi Başkanlığının Kültür Politikaları Birimi tarafından, tiyatroların görünürlüğü ve erişilebilirliğini arttırmak amacıyla tasarlanmıştır.

26 Mart 2024

DEVAMINI OKU
İstanbul'da En Güzel Zaman RAMAZAN

İstanbul'da En Güzel Zaman RAMAZAN

Ramazan, İstanbul’un iki farklı yakasında, farklı semtlerinde yetişkinleri, çocukları bir araya getirecek etkinliklerle dolu geçecek.

12 Mart 2024

DEVAMINI OKU
Menü