03 Ağustos 2022

Sokak Fotoğrafçıları

Sokak Fotoğrafçıları

1930’larda Cumhuriyet sonrası nüfus kâğıdı ya da resmi belgelere getirilen fotoğraf kullanma mecburiyetiyle fotoğraf çekenlerin sayısı gün be gün artmış, stüdyoların dışında bir sokağın köşesinde veya bir kamu binasının civarında seyyar çalışan fotoğrafçılara pek sık rastlanır olmuştu.

Sokak fotoğrafçıları özellikle Cumhuriyet sonrasında İstanbul’un hemen her köşesinde kadrajlarına giren her insan yüzü ve o günün tarihi ile zamanı anda donduran bellek taşıyıcıları olmuşlardı. 1930’lardan sonra, özellikle 50’lerden 90’lara kadar resmî işlerin dışında sokak fotoğrafçıları birer hikâye taşıyıcısı gibi sokaklardaki yaşamı, olayları, sürprizleri, sevinçleri, tesadüfleri ve anıları fotoğraflamış ve bu fotoğraflarla İstanbul’un birer görsel kaynağı gibi anıları biriktirmişlerdir.

Halk arasında daha çok seyyar fotoğrafçı, şipşakçı, alamünit fotoğrafçı olarak anılan sokak fotoğrafçılarının çalışma teknikleri birbirilerinden farklı da olsa siyah kollukları ve fonları, ahşap kısmını sarı, kırmızı ve mavinin canlı tonlarına boyadıkları körüklü makineleri ile hemen her yerde fark edilirlerdi. Karanlık odası kendi içinde olan kutunun üzerine daha önce çektikleri güzel fotoğrafları yapıştıran ve onu bir vitrin gibi de kullanan, ahşap üçayak üzerine yerleştirdikleri makineleriyle “Dikkat, çekiyorum” veya “Dikkat, gözünüzü kırpmayın” diye komut veren sokak fotoğrafçıları daha çok Kadıköy, Moda, Beşiktaş, Eminönü, Karaköy, Beyoğlu, Galata, Sultanahmet, Çemberlitaş ve Laleli’de gezer ve iş yaparlardı.

Pratik olan makinelerini kutunun yanındaki deri kayıştan omuzlarına atarak sokak sokak gezen, askerliğini İstanbul’da yapmaya gelenleri ya da ilk defa İstanbul’u ziyaret edenleri siyah fon üstüne beyaz harflerle “İstanbul Hatırası” yazan perdenin önünde fotoğraflayan sokak fotoğrafçıları yukarıda da belirttiğimiz gibi bir çeşit kazıcı ve yazıcı gibi belleğe iz bırakmışlardır.

Son Yazılar

İSTANBUL’DA 23 NİSAN 9 GÜN SÜRÜYOR: İBB KÜLTÜR’DEN 39 NOKTADA 577 ETKİNLİKLE ULUSLARARASI ÇOCUK FESTİVALİ!

İSTANBUL’DA 23 NİSAN 9 GÜN SÜRÜYOR: İBB KÜLTÜR’DEN 39 NOKTADA 577 ETKİNLİKLE ULUSLARARASI ÇOCUK FESTİVALİ!

Şehrin dört bir yanına yayılan 9 günlük bayram coşkusu: İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı 18-26 Nisan 2026 tarihleri arasında düzenlediği Uluslararası 23 Nisan Çocuk Festivali ile kutluyor!

15 Nisan 2026

DEVAMINI OKU
İSTANBUL TURİZM HAFTASI BAŞLIYOR: İSTANBUL’UN HAFIZASI, KÜLTÜRÜ VE KAMUSAL HAYATI KENTE YAYILAN ETKİNLİKLERLE BULUŞUYOR!

İSTANBUL TURİZM HAFTASI BAŞLIYOR: İSTANBUL’UN HAFIZASI, KÜLTÜRÜ VE KAMUSAL HAYATI KENTE YAYILAN ETKİNLİKLERLE BULUŞUYOR!

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Turizm Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen İstanbul Turizm Haftası etkinlikleri, 15 - 22 Nisan 2026 tarihleri arasında kentin farklı noktalarına yayılan etkinliklerle İstanbul’un tarihî, kültürel ve yaşayan değerlerini bir araya getiriyor.

10 Nisan 2026

DEVAMINI OKU
BEYKOZ’UN KÜLTÜR, SANAT ve YAŞAM MERKEZİ ÇUBUKLU SİLOLAR’DA YENİ SERGİ!

BEYKOZ’UN KÜLTÜR, SANAT ve YAŞAM MERKEZİ ÇUBUKLU SİLOLAR’DA YENİ SERGİ!

İBB Miras restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarıyla İstanbul’a kazandırılan Çubuklu Silolar, “Geçiş” başlıklı yeni sergisini sanatseverlerle buluşturdu.

25 Mart 2026

DEVAMINI OKU
İBB KÜLTÜR’DEN “YERİNDE İZLE: TİYATROLARA DESTEK PROGRAMI”

İBB KÜLTÜR’DEN “YERİNDE İZLE: TİYATROLARA DESTEK PROGRAMI”

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı (İBB Kültür), İstanbul’un tiyatrolarıyla yeni bir iş birliği programını hayata geçiriyor. Program kapsamında, sahnesi olan tiyatrolar oyunlarını sezonda bir kez, “kendi sahnelerinde” İBB Kültür katkısı ile sahneleyerek, İBB Kültür’ün etkinlik programında yer alacak. Böylece tiyatro topluluklarına sahne kirası desteği sunulurken, sanatseverler de oyunu ücretsiz izleme olanağı bulacak.

24 Mart 2026

DEVAMINI OKU
BEBEK SANAT’TA YENİ SERGİ: “SUYLA OYUN”

BEBEK SANAT’TA YENİ SERGİ: “SUYLA OYUN”

Sanatçı Eda Şarman’ın Bebek Sanat’ta açılan sergisi “Suyla Oyun”, sanatseverleri İstanbul’un tarihi sarnıçlarından yola çıkarak suyun şehir, beden ve doğa arasındaki dolaşımını yeniden düşünmeye davet ediyor.

13 Mart 2026

DEVAMINI OKU
CENDERE SANAT’TA YENİ SERGİ: “BAŞLANGIÇ” ZİYARETE AÇILDI!

CENDERE SANAT’TA YENİ SERGİ: “BAŞLANGIÇ” ZİYARETE AÇILDI!

İBB Miras’ın özenle restore ettiği, İstanbul’un ender endüstriyel miraslarından Cendere Su Pompa İstasyonu’nda hayat bulan Cendere Sanat Müzesi, Hale Işık’ın güncel işlerinden bir seçki sunan yeni kişisel sergisi “Başlangıç”ı sanatseverlerle buluşturdu!

02 Mart 2026

DEVAMINI OKU
Menü