03 Ağustos 2022

Sokak Fotoğrafçıları

Sokak Fotoğrafçıları

1930’larda Cumhuriyet sonrası nüfus kâğıdı ya da resmi belgelere getirilen fotoğraf kullanma mecburiyetiyle fotoğraf çekenlerin sayısı gün be gün artmış, stüdyoların dışında bir sokağın köşesinde veya bir kamu binasının civarında seyyar çalışan fotoğrafçılara pek sık rastlanır olmuştu.

Sokak fotoğrafçıları özellikle Cumhuriyet sonrasında İstanbul’un hemen her köşesinde kadrajlarına giren her insan yüzü ve o günün tarihi ile zamanı anda donduran bellek taşıyıcıları olmuşlardı. 1930’lardan sonra, özellikle 50’lerden 90’lara kadar resmî işlerin dışında sokak fotoğrafçıları birer hikâye taşıyıcısı gibi sokaklardaki yaşamı, olayları, sürprizleri, sevinçleri, tesadüfleri ve anıları fotoğraflamış ve bu fotoğraflarla İstanbul’un birer görsel kaynağı gibi anıları biriktirmişlerdir.

Halk arasında daha çok seyyar fotoğrafçı, şipşakçı, alamünit fotoğrafçı olarak anılan sokak fotoğrafçılarının çalışma teknikleri birbirilerinden farklı da olsa siyah kollukları ve fonları, ahşap kısmını sarı, kırmızı ve mavinin canlı tonlarına boyadıkları körüklü makineleri ile hemen her yerde fark edilirlerdi. Karanlık odası kendi içinde olan kutunun üzerine daha önce çektikleri güzel fotoğrafları yapıştıran ve onu bir vitrin gibi de kullanan, ahşap üçayak üzerine yerleştirdikleri makineleriyle “Dikkat, çekiyorum” veya “Dikkat, gözünüzü kırpmayın” diye komut veren sokak fotoğrafçıları daha çok Kadıköy, Moda, Beşiktaş, Eminönü, Karaköy, Beyoğlu, Galata, Sultanahmet, Çemberlitaş ve Laleli’de gezer ve iş yaparlardı.

Pratik olan makinelerini kutunun yanındaki deri kayıştan omuzlarına atarak sokak sokak gezen, askerliğini İstanbul’da yapmaya gelenleri ya da ilk defa İstanbul’u ziyaret edenleri siyah fon üstüne beyaz harflerle “İstanbul Hatırası” yazan perdenin önünde fotoğraflayan sokak fotoğrafçıları yukarıda da belirttiğimiz gibi bir çeşit kazıcı ve yazıcı gibi belleğe iz bırakmışlardır.

Son Yazılar

İBB BEYOĞLU SİNEMASI, 2026’NIN İLK AYINDA FRANSIZ SİNEMASINI AĞIRLIYOR!

İBB BEYOĞLU SİNEMASI, 2026’NIN İLK AYINDA FRANSIZ SİNEMASINI AĞIRLIYOR!

İBB Beyoğlu Sineması’nın uzun süredir devam eden ve büyük ilgi gören Ülke Sineması programının yeni yıldaki ilk konuğu Fransa oluyor!

07 Ocak 2026

DEVAMINI OKU
IŞIĞIN TOZA, YILDIZIN GÖLGEYE DÖNÜŞTÜĞÜ BİR SERGİ: “TOZ, YILDIZLARI GÖLGEDE BIRAKTIĞINDA” MÜZE GAZHANE’DE AÇILDI!

IŞIĞIN TOZA, YILDIZIN GÖLGEYE DÖNÜŞTÜĞÜ BİR SERGİ: “TOZ, YILDIZLARI GÖLGEDE BIRAKTIĞINDA” MÜZE GAZHANE’DE AÇILDI!

19. yüzyılın sonlarında İstanbul’un aydınlatma ihtiyacını karşılamak için kullanılan Müze Gazhane’nin tarihsel belleğinden yola çıkan “Toz, Yıldızları Gölgede Bıraktığında” başlıklı karma sergi, Müze Gazhane’nin L binasında sanatseverlerle buluştu!

29 Aralık 2025

DEVAMINI OKU
187 SANATÇI ve 627 ESER… İBB’NİN SANAT KOLEKSİYONLARI İLK KEZ HALKLA BULUŞUYOR!

187 SANATÇI ve 627 ESER… İBB’NİN SANAT KOLEKSİYONLARI İLK KEZ HALKLA BULUŞUYOR!

Artİstanbul Feshane’nin dokuzuncu sergisi olarak İBB Sanat Koleksiyonlarından özel bir seçkiyi sanatseverlerle buluşturan “Kolektifin Belleği: İBB Koleksiyonları” sergisi açıldı!

17 Aralık 2025

DEVAMINI OKU
BALAT’IN KALBİNDE, MEKÂNIN VE BELLEĞİN İZİNDE ÜÇ SERGİ, İBB’NİN KÜLTÜREL MİRASI KORUMA VİZYONUYLA HALİÇ SANAT’TA BULUŞUYOR!

BALAT’IN KALBİNDE, MEKÂNIN VE BELLEĞİN İZİNDE ÜÇ SERGİ, İBB’NİN KÜLTÜREL MİRASI KORUMA VİZYONUYLA HALİÇ SANAT’TA BULUŞUYOR!

Yıllarca metruk halde kaldıktan sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından restore edilerek Haliç Sanat 1, Haliç Sanat 2 ve Haliç Sanat 3 adıyla birer kültür sanat merkezine dönüştürülen Balat’taki Fener Evleri’nde üç yeni sergi, İstanbullu sanatseverlerle buluştu!

19 Kasım 2025

DEVAMINI OKU
 MÜZİĞİN YENİ BULUŞMA NOKTASI:  İSTANBUL MÜZİK ÇALIŞMALARI BİRİMİ, MÜZE GAZHANE’DE!

MÜZİĞİN YENİ BULUŞMA NOKTASI: İSTANBUL MÜZİK ÇALIŞMALARI BİRİMİ, MÜZE GAZHANE’DE!

Kentteki müzik üretimine, eğitimine ve paylaşımına yön vermeyi hedefleyen İstanbul Müzik Çalışmaları Birimi, Kasım 2025 itibarıyla Müze Gazhane’de faaliyetlerine başlıyor!

19 Kasım 2025

DEVAMINI OKU
TARİHİ SARNICIN TAŞ DUVARLARINDA YANKILANAN BALIKLAR:  ALİ EMRE’NİN   “SARNIÇ” BAŞLIKLI KİŞİSEL SERGİSİ GÜLHANE SANAT’TA!

TARİHİ SARNICIN TAŞ DUVARLARINDA YANKILANAN BALIKLAR: ALİ EMRE’NİN “SARNIÇ” BAŞLIKLI KİŞİSEL SERGİSİ GÜLHANE SANAT’TA!

Ali Emre’nin “Sarnıç” başlıklı kişisel sergisi, İBB Miras dokunuşuyla koruma altına alınan Gülhane Sanat’ta sanatseverlerle buluşuyor.

27 Ekim 2025

DEVAMINI OKU
Menü