03 Ağustos 2022

Sokak Fotoğrafçıları

Sokak Fotoğrafçıları

1930’larda Cumhuriyet sonrası nüfus kâğıdı ya da resmi belgelere getirilen fotoğraf kullanma mecburiyetiyle fotoğraf çekenlerin sayısı gün be gün artmış, stüdyoların dışında bir sokağın köşesinde veya bir kamu binasının civarında seyyar çalışan fotoğrafçılara pek sık rastlanır olmuştu.

Sokak fotoğrafçıları özellikle Cumhuriyet sonrasında İstanbul’un hemen her köşesinde kadrajlarına giren her insan yüzü ve o günün tarihi ile zamanı anda donduran bellek taşıyıcıları olmuşlardı. 1930’lardan sonra, özellikle 50’lerden 90’lara kadar resmî işlerin dışında sokak fotoğrafçıları birer hikâye taşıyıcısı gibi sokaklardaki yaşamı, olayları, sürprizleri, sevinçleri, tesadüfleri ve anıları fotoğraflamış ve bu fotoğraflarla İstanbul’un birer görsel kaynağı gibi anıları biriktirmişlerdir.

Halk arasında daha çok seyyar fotoğrafçı, şipşakçı, alamünit fotoğrafçı olarak anılan sokak fotoğrafçılarının çalışma teknikleri birbirilerinden farklı da olsa siyah kollukları ve fonları, ahşap kısmını sarı, kırmızı ve mavinin canlı tonlarına boyadıkları körüklü makineleri ile hemen her yerde fark edilirlerdi. Karanlık odası kendi içinde olan kutunun üzerine daha önce çektikleri güzel fotoğrafları yapıştıran ve onu bir vitrin gibi de kullanan, ahşap üçayak üzerine yerleştirdikleri makineleriyle “Dikkat, çekiyorum” veya “Dikkat, gözünüzü kırpmayın” diye komut veren sokak fotoğrafçıları daha çok Kadıköy, Moda, Beşiktaş, Eminönü, Karaköy, Beyoğlu, Galata, Sultanahmet, Çemberlitaş ve Laleli’de gezer ve iş yaparlardı.

Pratik olan makinelerini kutunun yanındaki deri kayıştan omuzlarına atarak sokak sokak gezen, askerliğini İstanbul’da yapmaya gelenleri ya da ilk defa İstanbul’u ziyaret edenleri siyah fon üstüne beyaz harflerle “İstanbul Hatırası” yazan perdenin önünde fotoğraflayan sokak fotoğrafçıları yukarıda da belirttiğimiz gibi bir çeşit kazıcı ve yazıcı gibi belleğe iz bırakmışlardır.

Son Yazılar

DİPLOMASİDEN SANATA, İSVEÇ ve İSTANBUL ARASINDA YÜZYILLARI AŞAN BİR HİKÂYE METROHAN’DA!

DİPLOMASİDEN SANATA, İSVEÇ ve İSTANBUL ARASINDA YÜZYILLARI AŞAN BİR HİKÂYE METROHAN’DA!

İsveç Krallığı ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 1924’te imzalanan Dostluk Anlaşması’nın 100. yılı kapsamında hazırlanan “İsveç & İstanbul: Yüzyıllar Ötesine Uzanan Karşılaşma ve Etkileşimler” sergisi, Metrohan’da açıldı!

29 Haziran 2026

DEVAMINI OKU
İBB BEYOĞLU SİNEMASI’NDAN TEMMUZDA  KLASİKLER, KÜLTLER VE ÇOCUK MATİNESİ İLE SİNEMA ŞÖLENİ

İBB BEYOĞLU SİNEMASI’NDAN TEMMUZDA KLASİKLER, KÜLTLER VE ÇOCUK MATİNESİ İLE SİNEMA ŞÖLENİ

İstanbullu sinemaseverlerin uğrak noktası İBB Beyoğlu Sineması, temmuz ayında sinema tarihine iz bırakan klasik yapımları, kült filmleri ve çocuklara yönelik gösterimleri bir araya getiren özel bir program sunuyor.

29 Haziran 2026

DEVAMINI OKU
33 BİN KİŞİNİN UMUDU İÇİN 64 SANATÇIDAN ORGAN BAĞIŞI ÇAĞRISI: “BAĞIŞLA BENİ N’OLUR” SERGİSİ İSTANBUL SANAT MÜZESİ’NDE AÇILDI!

33 BİN KİŞİNİN UMUDU İÇİN 64 SANATÇIDAN ORGAN BAĞIŞI ÇAĞRISI: “BAĞIŞLA BENİ N’OLUR” SERGİSİ İSTANBUL SANAT MÜZESİ’NDE AÇILDI!

Haliç Tersanesi’nde yer alan, İstanbul’un ilk kamusal çağdaş sanat müzesi İstanbul Sanat Müzesi’nin yeni sergisi “Bağışla Beni N’olur”, ziyaretçilerle buluştu!

29 Haziran 2026

DEVAMINI OKU
DOĞAYI KEŞFEDİYORUZ

DOĞAYI KEŞFEDİYORUZ

Şehrin yoğun temposuna kısa bir mola vermeye, doğanın huzurunu birlikte yaşamaya çağırıyoruz.

29 Haziran 2026

DEVAMINI OKU
KÜÇÜK REHBERLER İSTANBUL'U KEŞFEDİYOR!

KÜÇÜK REHBERLER İSTANBUL'U KEŞFEDİYOR!

İstanbul’un tarihi, kültürel ve doğal mirasını çocuklarla buluşturan “Küçük Rehberler İstanbul’u Keşfediyor” projesi, yıl boyunca devam eden gezi programlarıyla çocuklara kenti yerinde tanıma ve deneyimleyerek öğrenme imkânı sunuyor.

05 Haziran 2026

DEVAMINI OKU
“BEN NÂZIM” ile NÂZIM HİKMET’İN ŞİİRLERİ HARBİYE’DE BİNLERCE KİŞİYE SESLENDİ!

“BEN NÂZIM” ile NÂZIM HİKMET’İN ŞİİRLERİ HARBİYE’DE BİNLERCE KİŞİYE SESLENDİ!

Büyük şair Nâzım Hikmet, İBB İstanbul Gençlik Orkestrası ve Anadolu Kolektif’in “Ben Nâzım” prodüksiyonuyla Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu’nda anıldı!

04 Haziran 2026

DEVAMINI OKU
Menü