03 Ağustos 2022

Sokak Fotoğrafçıları

Sokak Fotoğrafçıları

1930’larda Cumhuriyet sonrası nüfus kâğıdı ya da resmi belgelere getirilen fotoğraf kullanma mecburiyetiyle fotoğraf çekenlerin sayısı gün be gün artmış, stüdyoların dışında bir sokağın köşesinde veya bir kamu binasının civarında seyyar çalışan fotoğrafçılara pek sık rastlanır olmuştu.

Sokak fotoğrafçıları özellikle Cumhuriyet sonrasında İstanbul’un hemen her köşesinde kadrajlarına giren her insan yüzü ve o günün tarihi ile zamanı anda donduran bellek taşıyıcıları olmuşlardı. 1930’lardan sonra, özellikle 50’lerden 90’lara kadar resmî işlerin dışında sokak fotoğrafçıları birer hikâye taşıyıcısı gibi sokaklardaki yaşamı, olayları, sürprizleri, sevinçleri, tesadüfleri ve anıları fotoğraflamış ve bu fotoğraflarla İstanbul’un birer görsel kaynağı gibi anıları biriktirmişlerdir.

Halk arasında daha çok seyyar fotoğrafçı, şipşakçı, alamünit fotoğrafçı olarak anılan sokak fotoğrafçılarının çalışma teknikleri birbirilerinden farklı da olsa siyah kollukları ve fonları, ahşap kısmını sarı, kırmızı ve mavinin canlı tonlarına boyadıkları körüklü makineleri ile hemen her yerde fark edilirlerdi. Karanlık odası kendi içinde olan kutunun üzerine daha önce çektikleri güzel fotoğrafları yapıştıran ve onu bir vitrin gibi de kullanan, ahşap üçayak üzerine yerleştirdikleri makineleriyle “Dikkat, çekiyorum” veya “Dikkat, gözünüzü kırpmayın” diye komut veren sokak fotoğrafçıları daha çok Kadıköy, Moda, Beşiktaş, Eminönü, Karaköy, Beyoğlu, Galata, Sultanahmet, Çemberlitaş ve Laleli’de gezer ve iş yaparlardı.

Pratik olan makinelerini kutunun yanındaki deri kayıştan omuzlarına atarak sokak sokak gezen, askerliğini İstanbul’da yapmaya gelenleri ya da ilk defa İstanbul’u ziyaret edenleri siyah fon üstüne beyaz harflerle “İstanbul Hatırası” yazan perdenin önünde fotoğraflayan sokak fotoğrafçıları yukarıda da belirttiğimiz gibi bir çeşit kazıcı ve yazıcı gibi belleğe iz bırakmışlardır.

Son Yazılar

“ZAMANIN ÖTESİNDE BİR NOTA: CEMAL REŞİT REY” SERGİSİ CRR’DE AÇILDI!

“ZAMANIN ÖTESİNDE BİR NOTA: CEMAL REŞİT REY” SERGİSİ CRR’DE AÇILDI!

Besteci, orkestra şefi ve piyanist Cemal Reşit Rey’in yaşamını özgün belgelerle anlatan “Zamanın Ötesinde Bir Nota: Cemal Reşit Rey” başlıklı kalıcı sergi Cemal Reşit Rey (CRR) Konser Salonu’nda açıldı.

13 Ekim 2026

DEVAMINI OKU
CRR, YENİLENEN BİNASIYLA 7 EKİM’DE KAPILARINI AÇIYOR!

CRR, YENİLENEN BİNASIYLA 7 EKİM’DE KAPILARINI AÇIYOR!

CRR, YENİLENEN BİNASIYLA 7 EKİM’DE KAPILARINI AÇIYOR!

30 Eylül 2026

DEVAMINI OKU
KARGALARIN TANIKLIĞINDA İSTANBUL’UN DÜNÜ, “GEÇMİŞ ZAMAN KARGALARI” SERGİSİYLE TAŞ MEKTEP’TE ve BÜYÜKADA VAPUR İSKELESİ’NDE YENİDEN CANLANIYOR!

KARGALARIN TANIKLIĞINDA İSTANBUL’UN DÜNÜ, “GEÇMİŞ ZAMAN KARGALARI” SERGİSİYLE TAŞ MEKTEP’TE ve BÜYÜKADA VAPUR İSKELESİ’NDE YENİDEN CANLANIYOR!

Karikatürist Kemal Gökhan Gürses’in, eski İstanbul ve Adalar’ın gündelik yaşamını kargaların tanıklığı üzerinden yeniden ele aldığı foto-illüstrasyon sergisi “Geçmiş Zaman Kargaları”, Büyükada’nın eşsiz kültür-sanat mekânı Taş Mektep’te ve Büyükada Vapur İskelesi’nde sanatseverlerle buluştu.

14 Eylül 2026

DEVAMINI OKU
BOĞAZ’IN HAFIZASI KABATAŞ’TA YENİDEN HAYAT BULUYOR… İSTANBUL BOĞAZ MÜZESİ, “MEHTABI SÜRÜKLEDİK SULARDA: BİR BOĞAZ HİKÂYESİ” SERGİSİYLE AÇILDI!

BOĞAZ’IN HAFIZASI KABATAŞ’TA YENİDEN HAYAT BULUYOR… İSTANBUL BOĞAZ MÜZESİ, “MEHTABI SÜRÜKLEDİK SULARDA: BİR BOĞAZ HİKÂYESİ” SERGİSİYLE AÇILDI!

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), şehrin kültür-sanat yaşamına yeni bir müze kazandırdı: Kabataş Transfer Merkezi’nin 2. katında yer alan İstanbul Boğaz Müzesi, sergileme ile güncel sanat üretimini bir araya getiren canlı müze modeliyle 12 Eylül’de İstanbullulara kapılarını açtı.

14 Eylül 2026

DEVAMINI OKU
RESSAM İBRAHİM ÖRS’ÜN GÖZÜNDEN “DÜNYANIN HALLERİ”… METROHAN’IN YENİ SERGİSİ ZİYARETÇİLERİNİ BEKLİYOR!

RESSAM İBRAHİM ÖRS’ÜN GÖZÜNDEN “DÜNYANIN HALLERİ”… METROHAN’IN YENİ SERGİSİ ZİYARETÇİLERİNİ BEKLİYOR!

Beyoğlu’nun ikonik yapılarından Metrohan, Türk resminin önde gelen figüratif ressamlarından İbrahim Örs’ün “Dünyanın Halleri” sergisine ev sahipliği yapıyor.

14 Eylül 2026

DEVAMINI OKU
“PERDEDEN ÖNCE” SERGİSİ, TÜRK SİNEMASININ GÖRSEL BELLEĞİNİ İSTANBUL SİNEMA OFİSİ’NDE BULUŞTURUYOR!

“PERDEDEN ÖNCE” SERGİSİ, TÜRK SİNEMASININ GÖRSEL BELLEĞİNİ İSTANBUL SİNEMA OFİSİ’NDE BULUŞTURUYOR!

Sinema sektörünün İstanbul’daki birleştirici noktası İstanbul Sinema Ofisi, Yeşilçam’ın hafızasını ve Türk sinemasının görsel belleğini yansıtan “Perdeden Önce: Erol Ağakay Mimeray Arşivi” sergisine ev sahipliği yapıyor.

27 Temmuz 2026

DEVAMINI OKU
Menü