03 Ağustos 2022

Sokak Fotoğrafçıları

Sokak Fotoğrafçıları

1930’larda Cumhuriyet sonrası nüfus kâğıdı ya da resmi belgelere getirilen fotoğraf kullanma mecburiyetiyle fotoğraf çekenlerin sayısı gün be gün artmış, stüdyoların dışında bir sokağın köşesinde veya bir kamu binasının civarında seyyar çalışan fotoğrafçılara pek sık rastlanır olmuştu.

Sokak fotoğrafçıları özellikle Cumhuriyet sonrasında İstanbul’un hemen her köşesinde kadrajlarına giren her insan yüzü ve o günün tarihi ile zamanı anda donduran bellek taşıyıcıları olmuşlardı. 1930’lardan sonra, özellikle 50’lerden 90’lara kadar resmî işlerin dışında sokak fotoğrafçıları birer hikâye taşıyıcısı gibi sokaklardaki yaşamı, olayları, sürprizleri, sevinçleri, tesadüfleri ve anıları fotoğraflamış ve bu fotoğraflarla İstanbul’un birer görsel kaynağı gibi anıları biriktirmişlerdir.

Halk arasında daha çok seyyar fotoğrafçı, şipşakçı, alamünit fotoğrafçı olarak anılan sokak fotoğrafçılarının çalışma teknikleri birbirilerinden farklı da olsa siyah kollukları ve fonları, ahşap kısmını sarı, kırmızı ve mavinin canlı tonlarına boyadıkları körüklü makineleri ile hemen her yerde fark edilirlerdi. Karanlık odası kendi içinde olan kutunun üzerine daha önce çektikleri güzel fotoğrafları yapıştıran ve onu bir vitrin gibi de kullanan, ahşap üçayak üzerine yerleştirdikleri makineleriyle “Dikkat, çekiyorum” veya “Dikkat, gözünüzü kırpmayın” diye komut veren sokak fotoğrafçıları daha çok Kadıköy, Moda, Beşiktaş, Eminönü, Karaköy, Beyoğlu, Galata, Sultanahmet, Çemberlitaş ve Laleli’de gezer ve iş yaparlardı.

Pratik olan makinelerini kutunun yanındaki deri kayıştan omuzlarına atarak sokak sokak gezen, askerliğini İstanbul’da yapmaya gelenleri ya da ilk defa İstanbul’u ziyaret edenleri siyah fon üstüne beyaz harflerle “İstanbul Hatırası” yazan perdenin önünde fotoğraflayan sokak fotoğrafçıları yukarıda da belirttiğimiz gibi bir çeşit kazıcı ve yazıcı gibi belleğe iz bırakmışlardır.

Son Yazılar

6. İSTANBUL ULUSLARARASI ODA MÜZİĞİ FESTİVALİ’NİN MASTERCLASS BAŞVURULARI BAŞLADI!

6. İSTANBUL ULUSLARARASI ODA MÜZİĞİ FESTİVALİ’NİN MASTERCLASS BAŞVURULARI BAŞLADI!

6. İstanbul Uluslararası Oda Müziği Festivali, bu yıl 6 – 24 Eylül tarihleri arasında gerçekleşecek!

22 Mayıs 2026

DEVAMINI OKU
KENTTE KİM BARINIR? “BARI-N/M-AK” KARMA SERGİSİ, MÜZE GAZHANE’DE HAYVAN HAKLARINI GÜNCEL SANAT ARACILIĞIYLA DÜŞÜNMEYE DAVET EDİYOR!

KENTTE KİM BARINIR? “BARI-N/M-AK” KARMA SERGİSİ, MÜZE GAZHANE’DE HAYVAN HAKLARINI GÜNCEL SANAT ARACILIĞIYLA DÜŞÜNMEYE DAVET EDİYOR!

Müze Gazhane, sanatın dönüştürücü gücünü hayvan hakları savunuculuğuyla buluşturan “Barı-n/m-ak” sergisine ev sahipliği yapıyor!

22 Mayıs 2026

DEVAMINI OKU
İSTANBUL’UN KALBİNDE İKİ DÜNYA MİRASI… “BİR YAKA, İKİ HİKÂYE: SÜLEYMANİYE ve ZEYREK” SERGİSİ METROHAN’DA AÇILDI!

İSTANBUL’UN KALBİNDE İKİ DÜNYA MİRASI… “BİR YAKA, İKİ HİKÂYE: SÜLEYMANİYE ve ZEYREK” SERGİSİ METROHAN’DA AÇILDI!

Tarihi Yarımada’yı 360 derece gören, Beyoğlu Tünel Meydanı’nın en güzel yapılarından Metrohan’ın yeni sergisi “Bir Yaka, İki Hikâye: Süleymaniye ve Zeyrek, Dünya Mirası Alanlarında Yaşam” ziyaretçilerle buluştu.

22 Mayıs 2026

DEVAMINI OKU
İSTANBUL’DA SİNEMA ÜRETİMİNE DESTEK VERECEK İSTANBUL SİNEMA OFİSİ, ÜNLÜ İSİMLERİN KATILIMIYLA AÇILDI!

İSTANBUL’DA SİNEMA ÜRETİMİNE DESTEK VERECEK İSTANBUL SİNEMA OFİSİ, ÜNLÜ İSİMLERİN KATILIMIYLA AÇILDI!

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından, şehrin sinema üretimini desteklemek; sektörün temsilcileri, akademisyenler, genç sinemacılar ve uluslararası paydaşlarla birlikte çalışmalar yapmak amacıyla kurulan İstanbul Sinema Ofisi kapılarını açtı!

12 Mayıs 2026

DEVAMINI OKU
CRR SENFONİ ORKESTRASI TURNESİNE DEVAM EDİYOR: NİL VENDİTTİ YÖNETİMİNDE ÇELLİST PETAR PEJČİĆ ile 28 NİSAN’DA ATAŞEHİR’DE!

CRR SENFONİ ORKESTRASI TURNESİNE DEVAM EDİYOR: NİL VENDİTTİ YÖNETİMİNDE ÇELLİST PETAR PEJČİĆ ile 28 NİSAN’DA ATAŞEHİR’DE!

CRR Senfoni Orkestrası, İBB Cemal Reşit Rey (CRR) Konser Salonu’nun yenilenme sürecinde İstanbul’un farklı mekânlarında müzikseverlerle buluşmaya devam ediyor.

21 Nisan 2026

DEVAMINI OKU
BEYKOZ’UN KÜLTÜR, SANAT ve YAŞAM MERKEZİ ÇUBUKLU SİLOLAR’DA YENİ SERGİ!

BEYKOZ’UN KÜLTÜR, SANAT ve YAŞAM MERKEZİ ÇUBUKLU SİLOLAR’DA YENİ SERGİ!

İBB Miras restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarıyla İstanbul’a kazandırılan Çubuklu Silolar, “Geçiş” başlıklı yeni sergisini sanatseverlerle buluşturdu.

25 Mart 2026

DEVAMINI OKU
Menü