23 Ocak 1922'de, iki Fransız aydını Pierre Loti ve Claude Farrère'in isimleri İstanbul'da iki caddeye verildi. Kahve Molası'nda bugün, bu isimlerin veriliş hikâyesinden bahsetmek istedik.
101 yıl önce, 14 Ocak 1922'de, Cemiyet-i Umumiye-i Belediye tarafından alınan kararla 23 Ocak 1922'de Çemberlitaş, Binbirdirek Mahallesi'ndeki iki caddeye Piyer Loti ve Klod Farer (Türkçe okudukları gibi) isimleri verildi.
1922'deki isim verme törenine ait belgede şunlar yazıyordu:
"İstanbul şehri fahrî hemşehrisi Piyer Loti ile daima Osmanlılık ve Türklük menafi’ine muvafık surette neşriyat-ı hayrhâhânede bulunagelmiş olan Klod Farer nâmlarına İstanbul’da birer cadde tevsim edilmesi hakkında Cemiyet-i Umumiye-i Belediye’ce verilen karar üzerine Cennetmekân Sultan Mahmud Hân-ı Sâni Türbesi karşısındaki Şehremaneti Dairesi önünden geçen sokağın Piyer Loti ve onun alt tarafında Binbirdirek’ten mürûr eden müvâzî caddenin de Klod Farer namlarına tevsimi ve tevsim merasiminin İstanbul’da Piyer Loti Günü itibar edilmiş olan Kânûn-ı Sânî’nin yirmi üçüncü günü saat iki buçukta icrâsı kararlaştırılmıştır.”
Farrère ve Loti iki yakın dost, İstanbul'un iki fahri hemşehrisiydi.
Pierre Loti, İstanbul'a ilk kez 1876 yılında bir Fransız gemisiyle, görevli subay olarak geldi. İstanbul'da bulunduğu zamanlarda Eyüpsultan'da yaşadı. İstanbul'a hayran olan Loti, kendisini her zaman Türk dostu olarak nitelendirdi.
1913 yılında yazdığı La Turquie Agonisante (Can Çekişen Türkiye) kitabıyla Batı politikalarını eleştirdi. Balkan Savaşları'nda, I. Dünya Savaşı'nda ve Millî Mücadele döneminde Anadolu'daki direnişe destek vermesi ve kendi ülkesini ağır bir dille eleştirmesiyle Türk halkının sempatisini kazandı.
Fransız yazar, gazeteci ve asker Claude Farrère ise 1919'da ordudan ayrıldı ve Türk Kurtuluş Savaşı sürecinde, Türkiye'ye cephe alan ülkesine karşı Türkiye'yi destekleyen yazılar yazdı, "Türk dostu" olarak tanındı. Paris'te, Tokyo'da ve İstanbul'da ismi sokak ve caddelere verilen Farrère, İstanbul'da Pierre Loti'yle birlikte konferanslar da verdi. Yolunuz Çemberlitaş civarına düşerse bu iki güzel caddeye uğramayı ihmal etmeyin, keyifli keşifler!
