İstanbul ve Amerika Amerika (1963)

Bugün, tam 60 yıl öncesinin sıcak 28 Temmuz’unda İstanbul’daki çekimleri başlayan Amerika Amerika filminden, filmin yönetmeni Elia Kazan’dan ve Hollywood için zengin bir açık hava platosu haline gelen İstanbul’dan bahsedip -tercihen- soğuk kahvelerimizi sizle birlikte yudumlamak istedik.

Arzu Tramvayı, Rıhtımlar Üzerinde, Cennet Yolu’nun yönetmeni; Anadolu kökenli New York’lu bir İstanbul sevdalısı olan sinema dünyasının tartışmalı ismi Elia Kazan, 1909’da Kadıköy’de doğdu. 1913’te henüz dört yaşındayken Amerika’ya giden Kazan, her fırsatta İstanbul sevgisini dile getiren bir isimdi. İstanbul’u çok kez ziyaret etti, ödüller aldı.

Amerika Amerika’yı çekmeye Anadolu’da, köklerinin olduğu yer olan Kayseri’de başladı. Kazancıoğlu ailesinin oğlu, memleket topraklarındaydı. Film, 1800’lerin sonunda Kayseri’de başlayıp Amerika’da sonlanan bir göç hikâyesini konu ediyordu. Yönetmenin ve ailesinin hikâyesiydi bu. Çekimler 1962’de, şubat soğuğunda Kayseri’de, temmuz sıcağında İstanbul’da yapıldı.

1964’te En İyi Sanat Yönetimi / Set Dekorasyonu dalında Oscar kazanan film, başarısını biraz da İstanbul’un eşsiz güzelliğine borçluydu. Film, 2001 yılında Amerikan Ulusal Film Kütüğü’ne tescil edilerek koruma altına alındı.

Kedisi, köprüsü, camisi, esnafı, kaldırımları, tarihi yapıları, meydanları, parkları ve her ayrıntısıyla göze hoş gelen İstanbul’a vizörden bakmak, Türk ve dünya sinemasında şehrin temsillerini görmeye başlamak için bugün doğru bir gün olabilir, ne dersiniz?