
Takvimler 27 Şubat 1863’ü gösterdiğinde İstanbul At Meydanı‘nda (Hipodrom) kültür sanat alanında bir ilk gerçekleşecek ve Türkiye’nin bilinen ilk resim sergisi, Sultan Abdülaziz’in isteği ve desteğiyle Sergi-i Umumi-i Osmani fuarında açılacaktı.
157 yıl öncesine gidip o anları sizlerle paylaşmak istedik. Dilerseniz önce At Meydanı’ndan kisaca bahsedelim.
Osmanlı döneminde At Meydanı olarak adlandırılan; Dikilitaş, Yılanlı Sütun ve Örme Sütun’un da bulunduğu Sultanahmet’teki bu benzersiz yer, Roma döneminde araba yarışlarının yapıldığı bir alan olarak kullanılmış. İmparator Septimus Severus’un 196’da yapımını başlattığı meydan I. Constantinus döneminde bitmiş.
Gelelim resim sergisine… Tanzimat Fermanı ile başlatılan Batılılaşma hareketleri, Sultan Abdülaziz’in tahta geçmesiyle ivme kazanmış ve değişim atmosferi kendini kültür sanat alanında da hissettirmiş.
1863 yılında düzenlenen bu ilk sergi, Sultanahmet Meydanı adıyla anılan At Meydanı‘nda Maliye Nâzırı Mustafa Fazıl Paşa’nın sorumluluğunda Londra, Paris ve New York’ta gerçekleştirilen fuarlar örnek alınarak hazırlanmış. Osmanlı döneminde uluslararası ilk fuar olan Sergi-i Umumi-i Osmani böylece 5 ay boyunca haftanın her günü yerli ve yabancı, yaklaşık 150 bin insanı ağırlamış.
Güzel sanatlara meraklı olan ve Batılı ressamlardan da ders alan Abdülaziz, fuara yurt dışından çeşitli ressamların eserlerini getirtmiş ve sergiyi devlet erkânı, yerel halk ve yabancı gazeteciler eşliğinde açmış.
Sergide Harbiye Mektebi öğrencilerinin yaptıkları tablolar, Amadeo Preziosu, Giovanni Brindesi gibi ressamların suluboya eserleri ve çeşitli mimari çizimler yer almış.
İstanbul basını ve yabancı basın da fuarın açılışı ve serginin devamına dek sürekli yayın yapmış ve çeşitli değerlendirme yazılarına yer vermiş.
Hipodrom civarındaysanız yazdıklarımız meydana farklı bir gözle bakmanızı sağlayabilir, 157 yıl önce bugün açılan bir sergiyi hayal etmeye zorlayabilir. Belki de yolunuz düştüğünde hatırlarsınız…