20 Ocak 2023

Dârulfünûn’da İlk Ders

Dârulfünûn’da İlk Ders

Kahve Molası’nda bugün sizleri 160 yıl öncesine götürüyoruz. 13 Ocak 1863’te, Kimyager Derviş Paşa halka açık fizik dersi veriyor. Dârulfünûn’da eğitim bugün, bu fizik dersiyle kısmen başlıyor.

1846’da faaliyetlerine başlayan Meclis-i Maârif-i Umûmiyye, mimar Fosatti ile anlaşarak, kendisinden Avrupa üniversitelerine benzer büyük bir bina yapmasını ister.

Abdülmecid, medreselerden farklı bir kurumun hayata geçirilmesini isteyen ilk sultandır. Rumeli seyahatine çıkmadan önce de Dârulfünûn’un kurulmasını emreder. “Fenler evi” anlamına gelen “dârül-fünûn” adının verilmesi de bu dönüşümün en belirgin göstergesi olur.

İnşasına başlanacak yapı, Ayasofya yakınındaki arsa üzerine üç katlı, 125 odalı olarak planlanır. Projeye Fosatti’den sonra mimar Ahmed Efendi devam eder fakat binanın yapımı bir türlü bitmez. 1863’te kısmen bitirilir ve eksiklerinin tamamlanması için yetkililerden iki yıl daha izin istenir.

Sadrazam Keçecizade Fuad Paşa, binanın resmi açılışına kadar (1865), burada halka açık, konferans şeklinde dersler verilmesini ister. 13 Ocak 1863’te, İbrahim Edhem Paşa’nın denetimi altında kimyager Derviş Paşa önce fizik sonra da kimya derslerine dair konuşmasıyla ilk dersi verir.

Kimyager Derviş Paşa, fizik ve kimya biliminin ne derece lüzumlu ve ehemmiyetli olduğunu belirttiği giriş konuşmasından sonra, dersi halkın anlayacağı üslupta işler ve halkın önünde bazı uygulamalar yapar.

Eğitimdeki bu atılım halkta ve devlet yetkililerinde büyük ilgi uyandırır. 1863 ve 1865 yılları boyunca fizik, kimya, doğa bilimleri, tarih ve coğrafya dersleri Hekimbaşı Salih Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Derviş Paşa, Nazır Saffet Paşa gibi isimler tarafından serbest bir şekilde, dersleri izleyen ve takip eden kitleye verilir.

1865’te binanın Maliye Nezâreti’ne verilmesiyle serbest derslere geçici olarak Çemberlitaş civarındaki Nûri Paşa Konağı’nda devam edildi. 1869’da Çemberlitaş’taki Basın Müzesi’ne taşınan Dârulfünûn, 64 yıl sonra da 1933’ten itibaren İstanbul Üniversitesi olarak eğitim ve öğretim hayatına devam etti.

Son Yazılar

İBB BEYOĞLU SİNEMASI, 2026’NIN İLK AYINDA FRANSIZ SİNEMASINI AĞIRLIYOR!

İBB BEYOĞLU SİNEMASI, 2026’NIN İLK AYINDA FRANSIZ SİNEMASINI AĞIRLIYOR!

İBB Beyoğlu Sineması’nın uzun süredir devam eden ve büyük ilgi gören Ülke Sineması programının yeni yıldaki ilk konuğu Fransa oluyor!

07 Ocak 2026

DEVAMINI OKU
IŞIĞIN TOZA, YILDIZIN GÖLGEYE DÖNÜŞTÜĞÜ BİR SERGİ: “TOZ, YILDIZLARI GÖLGEDE BIRAKTIĞINDA” MÜZE GAZHANE’DE AÇILDI!

IŞIĞIN TOZA, YILDIZIN GÖLGEYE DÖNÜŞTÜĞÜ BİR SERGİ: “TOZ, YILDIZLARI GÖLGEDE BIRAKTIĞINDA” MÜZE GAZHANE’DE AÇILDI!

19. yüzyılın sonlarında İstanbul’un aydınlatma ihtiyacını karşılamak için kullanılan Müze Gazhane’nin tarihsel belleğinden yola çıkan “Toz, Yıldızları Gölgede Bıraktığında” başlıklı karma sergi, Müze Gazhane’nin L binasında sanatseverlerle buluştu!

29 Aralık 2025

DEVAMINI OKU
187 SANATÇI ve 627 ESER… İBB’NİN SANAT KOLEKSİYONLARI İLK KEZ HALKLA BULUŞUYOR!

187 SANATÇI ve 627 ESER… İBB’NİN SANAT KOLEKSİYONLARI İLK KEZ HALKLA BULUŞUYOR!

Artİstanbul Feshane’nin dokuzuncu sergisi olarak İBB Sanat Koleksiyonlarından özel bir seçkiyi sanatseverlerle buluşturan “Kolektifin Belleği: İBB Koleksiyonları” sergisi açıldı!

17 Aralık 2025

DEVAMINI OKU
BALAT’IN KALBİNDE, MEKÂNIN VE BELLEĞİN İZİNDE ÜÇ SERGİ, İBB’NİN KÜLTÜREL MİRASI KORUMA VİZYONUYLA HALİÇ SANAT’TA BULUŞUYOR!

BALAT’IN KALBİNDE, MEKÂNIN VE BELLEĞİN İZİNDE ÜÇ SERGİ, İBB’NİN KÜLTÜREL MİRASI KORUMA VİZYONUYLA HALİÇ SANAT’TA BULUŞUYOR!

Yıllarca metruk halde kaldıktan sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından restore edilerek Haliç Sanat 1, Haliç Sanat 2 ve Haliç Sanat 3 adıyla birer kültür sanat merkezine dönüştürülen Balat’taki Fener Evleri’nde üç yeni sergi, İstanbullu sanatseverlerle buluştu!

19 Kasım 2025

DEVAMINI OKU
 MÜZİĞİN YENİ BULUŞMA NOKTASI:  İSTANBUL MÜZİK ÇALIŞMALARI BİRİMİ, MÜZE GAZHANE’DE!

MÜZİĞİN YENİ BULUŞMA NOKTASI: İSTANBUL MÜZİK ÇALIŞMALARI BİRİMİ, MÜZE GAZHANE’DE!

Kentteki müzik üretimine, eğitimine ve paylaşımına yön vermeyi hedefleyen İstanbul Müzik Çalışmaları Birimi, Kasım 2025 itibarıyla Müze Gazhane’de faaliyetlerine başlıyor!

19 Kasım 2025

DEVAMINI OKU
TARİHİ SARNICIN TAŞ DUVARLARINDA YANKILANAN BALIKLAR:  ALİ EMRE’NİN   “SARNIÇ” BAŞLIKLI KİŞİSEL SERGİSİ GÜLHANE SANAT’TA!

TARİHİ SARNICIN TAŞ DUVARLARINDA YANKILANAN BALIKLAR: ALİ EMRE’NİN “SARNIÇ” BAŞLIKLI KİŞİSEL SERGİSİ GÜLHANE SANAT’TA!

Ali Emre’nin “Sarnıç” başlıklı kişisel sergisi, İBB Miras dokunuşuyla koruma altına alınan Gülhane Sanat’ta sanatseverlerle buluşuyor.

27 Ekim 2025

DEVAMINI OKU
Menü