20 Ocak 2023

Dârulfünûn’da İlk Ders

Dârulfünûn’da İlk Ders

Kahve Molası’nda bugün sizleri 160 yıl öncesine götürüyoruz. 13 Ocak 1863’te, Kimyager Derviş Paşa halka açık fizik dersi veriyor. Dârulfünûn’da eğitim bugün, bu fizik dersiyle kısmen başlıyor.

1846’da faaliyetlerine başlayan Meclis-i Maârif-i Umûmiyye, mimar Fosatti ile anlaşarak, kendisinden Avrupa üniversitelerine benzer büyük bir bina yapmasını ister.

Abdülmecid, medreselerden farklı bir kurumun hayata geçirilmesini isteyen ilk sultandır. Rumeli seyahatine çıkmadan önce de Dârulfünûn’un kurulmasını emreder. “Fenler evi” anlamına gelen “dârül-fünûn” adının verilmesi de bu dönüşümün en belirgin göstergesi olur.

İnşasına başlanacak yapı, Ayasofya yakınındaki arsa üzerine üç katlı, 125 odalı olarak planlanır. Projeye Fosatti’den sonra mimar Ahmed Efendi devam eder fakat binanın yapımı bir türlü bitmez. 1863’te kısmen bitirilir ve eksiklerinin tamamlanması için yetkililerden iki yıl daha izin istenir.

Sadrazam Keçecizade Fuad Paşa, binanın resmi açılışına kadar (1865), burada halka açık, konferans şeklinde dersler verilmesini ister. 13 Ocak 1863’te, İbrahim Edhem Paşa’nın denetimi altında kimyager Derviş Paşa önce fizik sonra da kimya derslerine dair konuşmasıyla ilk dersi verir.

Kimyager Derviş Paşa, fizik ve kimya biliminin ne derece lüzumlu ve ehemmiyetli olduğunu belirttiği giriş konuşmasından sonra, dersi halkın anlayacağı üslupta işler ve halkın önünde bazı uygulamalar yapar.

Eğitimdeki bu atılım halkta ve devlet yetkililerinde büyük ilgi uyandırır. 1863 ve 1865 yılları boyunca fizik, kimya, doğa bilimleri, tarih ve coğrafya dersleri Hekimbaşı Salih Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Derviş Paşa, Nazır Saffet Paşa gibi isimler tarafından serbest bir şekilde, dersleri izleyen ve takip eden kitleye verilir.

1865’te binanın Maliye Nezâreti’ne verilmesiyle serbest derslere geçici olarak Çemberlitaş civarındaki Nûri Paşa Konağı’nda devam edildi. 1869’da Çemberlitaş’taki Basın Müzesi’ne taşınan Dârulfünûn, 64 yıl sonra da 1933’ten itibaren İstanbul Üniversitesi olarak eğitim ve öğretim hayatına devam etti.

Son Yazılar

CRR SENFONİ ORKESTRASI TURNESİNE DEVAM EDİYOR: NİL VENDİTTİ YÖNETİMİNDE ÇELLİST PETAR PEJČİĆ ile 28 NİSAN’DA ATAŞEHİR’DE!

CRR SENFONİ ORKESTRASI TURNESİNE DEVAM EDİYOR: NİL VENDİTTİ YÖNETİMİNDE ÇELLİST PETAR PEJČİĆ ile 28 NİSAN’DA ATAŞEHİR’DE!

CRR Senfoni Orkestrası, İBB Cemal Reşit Rey (CRR) Konser Salonu’nun yenilenme sürecinde İstanbul’un farklı mekânlarında müzikseverlerle buluşmaya devam ediyor.

21 Nisan 2026

DEVAMINI OKU
BEYKOZ’UN KÜLTÜR, SANAT ve YAŞAM MERKEZİ ÇUBUKLU SİLOLAR’DA YENİ SERGİ!

BEYKOZ’UN KÜLTÜR, SANAT ve YAŞAM MERKEZİ ÇUBUKLU SİLOLAR’DA YENİ SERGİ!

İBB Miras restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarıyla İstanbul’a kazandırılan Çubuklu Silolar, “Geçiş” başlıklı yeni sergisini sanatseverlerle buluşturdu.

25 Mart 2026

DEVAMINI OKU
İBB KÜLTÜR’DEN “YERİNDE İZLE: TİYATROLARA DESTEK PROGRAMI”

İBB KÜLTÜR’DEN “YERİNDE İZLE: TİYATROLARA DESTEK PROGRAMI”

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı (İBB Kültür), İstanbul’un tiyatrolarıyla yeni bir iş birliği programını hayata geçiriyor. Program kapsamında, sahnesi olan tiyatrolar oyunlarını sezonda bir kez, “kendi sahnelerinde” İBB Kültür katkısı ile sahneleyerek, İBB Kültür’ün etkinlik programında yer alacak. Böylece tiyatro topluluklarına sahne kirası desteği sunulurken, sanatseverler de oyunu ücretsiz izleme olanağı bulacak.

24 Mart 2026

DEVAMINI OKU
BEBEK SANAT’TA YENİ SERGİ: “SUYLA OYUN”

BEBEK SANAT’TA YENİ SERGİ: “SUYLA OYUN”

Sanatçı Eda Şarman’ın Bebek Sanat’ta açılan sergisi “Suyla Oyun”, sanatseverleri İstanbul’un tarihi sarnıçlarından yola çıkarak suyun şehir, beden ve doğa arasındaki dolaşımını yeniden düşünmeye davet ediyor.

13 Mart 2026

DEVAMINI OKU
CENDERE SANAT’TA YENİ SERGİ: “BAŞLANGIÇ” ZİYARETE AÇILDI!

CENDERE SANAT’TA YENİ SERGİ: “BAŞLANGIÇ” ZİYARETE AÇILDI!

İBB Miras’ın özenle restore ettiği, İstanbul’un ender endüstriyel miraslarından Cendere Su Pompa İstasyonu’nda hayat bulan Cendere Sanat Müzesi, Hale Işık’ın güncel işlerinden bir seçki sunan yeni kişisel sergisi “Başlangıç”ı sanatseverlerle buluşturdu!

02 Mart 2026

DEVAMINI OKU
CRR SENFONİ ORKESTRASI TURNEDE!

CRR SENFONİ ORKESTRASI TURNEDE!

CRR Senfoni Orkestrası kısa bir aranın ardından, İstanbul’un çeşitli mekânlarında vereceği konserlerle müzikseverlerle buluşmaya hazırlanıyor!

26 Şubat 2026

DEVAMINI OKU
Menü